نظریه امواج الیوت، یکی از ابزارهای کلیدی در تحلیل تکنیکال بازارهای مالی است که برای شناسایی الگوهای قیمتی و پیشبینی حرکتهای آتی بازار استفاده میشود. این نظریه بر اساس رفتار روانشناختی معاملهگران و نحوه تغییرات قیمتی شکل گرفته و به دستهبندی چرخههای قیمتی در قالب امواج میپردازد.
سه قانون اصلی نظریه امواج الیوت به عنوان ستونهای اصلی این ابزار تحلیلی شناخته میشوند و رعایت آنها برای شناسایی صحیح الگوها و جلوگیری از اشتباهات بسیار مهم است؛ در این مقاله از آموزش فارکس چراغ، به معرفی و بررسی قوانین اصلی امواج الیوت خواهیم پرداخت تا درک بهتری از کاربرد نظریه الیوت داشته باشید.
سه قانون اصلی نظریه امواج الیوت

نظریه امواج الیوت، بر پایه الگوهای تکرارشوندهای در نمودارهای قیمتی بنا شده که ناشی از رفتار روانشناختی جمعی معاملهگران است. این نظریه، بازار را به امواج صعودی و اصلاحی تقسیم میکند که هر کدام از این امواج، قوانین خاصی را دنبال خواهند کرد.
شناخت و درک این قوانین به تحلیلگران این امکان را میدهد تا پیشبینیهای دقیقتری از روند حرکتی قیمتها داشته باشند و از اشتباهات رایج در تحلیل جلوگیری کنند. سه قانون نظریه امواج الیوت به عنوان چارچوبی بنیادی در شناسایی امواج مطرح میشوند؛ در ادامه این سه قانون کلیدی بهطور دقیق بررسی شدهاند:
قانون شماره ۱: موج سوم همیشه بلندتر از موج اول یا موج پنجم است
یکی از مهمترین قوانین نظریه امواج الیوت این خواهد بود که موج سوم، بهعنوان یک موج ایمپالسیو (حرکتی)، نمیتواند کوتاهترین موج در میان سه موج حرکتی باشد. معمولاً این موج، قویترین و بلندترین موجی است که با حجم معاملات بالا همراه میشود و نشاندهنده یک روند قدرتمند در بازار خواهد بود.

این قانون برای تأیید روند کلی بازار بسیار اهمیت دارد. اگر موج سوم ضعیف باشد، احتمالاً روند غالب بازار تحت فشار است و شاید تغییر کند؛ بنابراین، طول موج سوم یک شاخص کلیدی برای شناسایی پایداری روند به شمار میرود.
قانون شماره ۲: موج دوم نمیتواند کل موج اول را اصلاح کند
موج دوم که یک موج اصلاحی محسوب میشود، هرگز نباید به اندازهای باشد که از نقطه آغاز موج اول فراتر رود؛ به عبارت دیگر، موج دوم نباید کل حرکت موج اول را خنثی کند.

این قانون تضمین خواهد کرد که روند کلی صعودی یا نزولی در جریان باقی میماند و اصلاحها تنها به شکل موقت هستند. اگر موج دوم بهطور کامل موج اول را بپوشاند، احتمالاً تحلیل اشتباه بوده و روند کلی بازار در حال تغییر است.
قانون شماره ۳: موج چهارم نباید وارد محدوده موج اول شود
بر اساس این قانون، موج چهارم که یک موج اصلاحی دیگر در روند اصلی محسوب میشود، نباید با محدوده قیمتی موج اول همپوشانی داشته باشد. این امر نشاندهنده ثبات ساختاری در حرکتهای قیمتی و ادامهدار بودن روند اصلی خواهد بود.

اگر چنین همپوشانی رخ دهد، ساختار موج بهدرستی شناسایی نشده است. این قوانین سهگانه، مبنای تحلیل ساختاری نظریه امواج الیوت هستند و رعایت دقیق آنها برای دستیابی به تحلیل صحیح از الگوهای قیمتی ضروری خواهد بود.
چرا شناخت قوانین امواج الیوت ضروری است؟
شناخت و درک دقیق قوانین امواج الیوت برای تحلیلگران بازارهای مالی از اهمیت بسیاری برخوردار است، زیرا این قوانین به آنها کمک خواهند کرد تا حرکتهای قیمتی را به درستی شناسایی کرده و از اشتباهات رایج در تحلیل جلوگیری کنند.
هر یک از این قوانین بهطور خاص به تحلیل ساختار و روند امواج در بازار میپردازد و اطمینان میدهند که الگوهای شناساییشده دقیق و معتبر هستند؛ برخی از کاربردهای شناخت و استفاده از قوانین اصلی امواج الیوت عبارتند از:
1. گرفتن تصمیمات دقیقتر و مطمئنتر:
با توجه به اینکه هر یک از این قوانین یک چارچوب قوی برای تحلیل امواج فراهم میکنند، میتوان بهراحتی از تصمیمات اشتباه در امان ماند و در نتیجه، میزان ریسک کمتری را در معاملات تجربه کرد.
2. پیدا کردن نقاط ورود و خروج بهینهتر:
با توجه به ویژگیهای خاص هر موج، این قوانین به معاملهگران کمک میکنند تا بهترین زمان برای ورود به بازار یا خروج از آن را بشناسند.
3. تشخیص روندهای قدرتمند:
این قوانین به تحلیلگران کمک خواهند کرد تا از تغییرات ناگهانی روند بازار آگاه شوند و روندهای قدرتمند را شناسایی کنند که باعث سودآوری خواهد شد.
در نهایت، آشنایی با این قوانین به تحلیلگران این امکان را میدهد که از تحلیلهای سطحی و اشتباه که ممکن است در نتیجه بیتوجهی به جزئیات ساختار امواج رخ دهد، اجتناب نمایند و تحلیلهای دقیقتری از روندهای بازار داشته باشند.
اشتباهات رایج در استفاده از قوانین امواج الیوت
یکی از چالشهای اصلی در تحلیل امواج الیوت، اشتباه در شناسایی و تفسیر قوانین آن است. تحلیلگران، بهویژه کسانی که تازه با این نظریه آشنا شدهاند، شاید دچار اشتباهاتی شوند که منجر به پیشبینیهای نادرست و تصمیمات غیر بهینه در معاملات گردد.
در این بخش، به بررسی برخی از اشتباهات رایج در استفاده از قوانین امواج الیوت و چگونگی اجتناب از آنها خواهیم پرداخت:
• عدم توجه به ترتیب صحیح امواج
یکی از اشتباهات رایج، عدم شناسایی صحیح ترتیب امواج خواهد بود. برخی تحلیلگران ممکن است موج سوم را به اشتباه کوتاهترین موج در نظر بگیرند، در حالی که طبق قانون اول، این موج باید بلندتر از موج اول یا پنجم باشد؛ این اشتباه میتواند منجر به پیشبینیهای نادرست و تحلیلهای غلط از روند بازار شود.
برای جلوگیری از این اشتباه، باید از ابزارهای کمکی مانند اندیکاتورها و حجم معاملات برای تأیید صحت تحلیل استفاده کرد. همچنین، مهم است که همیشه ساختار موجها را با دقت بررسی کنیم و از الگوریتمها و نرمافزارهای تحلیل نمودار برای شناسایی الگوها بهره ببریم.
• شکستن قوانین در تحلیلهای پیچیده
گاهی تحلیلگران ممکن است برای تطبیق بهتر تحلیلهای خود با دادههای بازار، قوانین را نادیده بگیرند. مثلاً اگر موج دوم بیشتر از حد معمول اصلاح نماید و به نقطه شروع موج اول برسد، احتمالا تحلیلگر سعی کند که این نقض را نادیده بگیرد.
در چنین مواردی، باید به دقت به قوانین امواج الیوت پایبند باشیم و حتی اگر نتیجهگیریها مطابق انتظار نبودند، باید ساختار موج را از نو بررسی کرده و دوباره تحلیل کنیم. استفاده از ابزارهای جانبی مانند فیبون